Ыам ыйын 16 күнэ Таатта улууһун устуоруйатыгар уонна култуурунай олоҕор биир саамай чаҕылхай, өрө күүрүүлээх күнүнэн буолла. Бу күн Таатта сиригэр-уотугар Саха сирин норуодунай маастара, бөлүһүөк Мандар Уус сүдү айымньытын — Моҕол Ураһаны — хаттаан сөргүтүүгэ уонна чөлүгэр түһэриигэ анаммыт Көмө күнэ үрдүк таһымнаахтык ыытылынна. П.А. Ойуунускай аатынан норуодунай тыйаатыр бу күн нэһилиэнньэ түмэр киинигэр, сомоҕолоһуу түһүлгэтигэр кубулуйда.
Сарсыардаттан тыйаатыр иһэ-таһа дьонунан туоллулар. Улуус үөрэҕин тэрилтэлэрэ — оскуолалар, уһуйааннар, ону таһынан араас тэрилтэлэр, олохтоох уустар, иистэҥньэҥнэр уонна асчыттар бэйэлэрин бастыҥ оҥоһуктарын, астарын-үөллэрин дьон дьүүлүгэр таһаардылар. Бу судургу атыы-тутуу буолбакка, хас биирдии киһи бэйэтин кыаҕынан Моҕол Ураһа тиллэригэр киллэрэр тус кылаата буолла. Дьон-сэргэ бэрт көхтөөхтүк кыттыста, «биир санаанан — биир сыалга» диэн өйдөбүл хас биирдии киһиэхэ билиннэ.
Тэрээһин биир сүрүн чааһынан улуус оскуолаларын тыйаатырдарын гала-кэнсиэрэ буолла. Сахабыт тылын, өбүгэ үгэһин уонна норуот айымньытын үйэтитиигэ эдэр көлүөнэ бэйэтин көрүүтүн, талаанын көрдөрдө. Оҕолор дьүһүйүүлэрэ көрөөччү дууһатын таарыйда, төрөөбүт култуурабыт кэскилэ эрэллээх илиигэ баарын өссө төгүл бигэргэттэ.
Маны сэргэ Мэҥэ Хаҥалас ыалдьыттара кэлэн доҕордоһуу ситимин өссө күүһүрдэ. Мэҥэ Хаҥалас улууһун Хара нэһилиэгин баһылыга Дария Назарова салалталаах делегация уонна биир дойдулаахпыт, биллиилээх ырыаһыт Виталий Очиров үлэлиир «Айыллаан» култуура киинин айар кэлэктиибэ кэлэн көмө күнүгэр кыттыстылар. «Айыллаан аартыктара» ансамбль бэйэтин чаҕылхай нүөмэрдэринэн Таатта дьонун-сэргэтин үөртэ. Бу — култуура эйгэтигэр биир сомоҕолоһуу баар буолбутун туоһута.
Биир дойдулаахпыт — Саха сирин биллэр ырыаһыта Виталий Очиров «Истиҥ иэйии сырдык түһүлгэтэ» диэн ааттаах айар киэһэтэ буолла. Кини истиҥ ырыалара, норуотун туһугар ис дууһатыттан кыһаллыыта мустубут дьону барыларын биир күүстээх санааҕа сиэттэ. Кэнсиэртэн киирбит үп барыта Моҕол Ураһаны чөлүгэр түһэрии пуондатыгар угулунна.
Моҕол Ураһа — бу судургу тутуу буолбатах, бу — саха норуотун өйүн-санаатын, духуобунай баайын уонна устуоруйатын ситимниир сүдү бэлиэ. Тааттаҕа ыытыллыбыт бу Көмө күнэ көрдөрдө: биһиги сомоҕолостохпутуна — ханнык баҕарар улахан сыалы ситиһэр кыахтаахпыт.
Барҕа махтал хас биирдии кыттыспыт киһиэхэ, тэрийээччилэргэ уонна ыалдьыттарга! Төрөөбүт култуурабыт чэчирии турдун, Моҕол Ураһабыт кэрэ көстүүтэ Таатта сирин киэргэтиэҕэ диэн эрэлбит күүстээх!
@taattaadm
